Czasami pojawia się konieczność pozyskania dodatkowych środków. Część osób korzysta ze ścieżki bankowej. Część decyduje się na pożyczki prywatne. Zanim się z nich skorzysta, warto dokładnie sprawdzić wszystkie koszty i wziąć pod uwagę fakt, że przy takim typie pożyczki od osób fizycznych pojawia się obowiązek podatkowy (podatek od czynności cywilnoprawnych).

Kiedy trzeba zapłacić podatek PCC? W jakich sytuacjach można uzyskać zwolnienie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Kto płaci PCC przy pożyczce?

Podatek PCC (od czynności cywilnoprawnych) jest opłatą, którą trzeba uiścić w odpowiednim urzędzie skarbowym, m.in. od umowy pożyczki zawartej między osobami fizycznymi. Różni je to od klasycznych produktów bankowych, pożyczek ze SKOK, które podlegają pod przepisy o VAT. Takich pożyczek udzielanych przez wyspecjalizowane podmioty nie trzeba zgłaszać w Skarbówce.

Do zapłaty PCC zobowiązany jest pożyczkobiorca. Wysokość podatku to 0,5% podstawy (wartości pożyczonej kwoty).

Przy jakich kwotach płaci się podatek PCC?

Zasady opodatkowania podatkiem PCC pożyczek prywatnych reguluje ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych. Aby pojawił się obowiązek podatkowy, trzeba spełnić określone warunki. Jednym z nich jest wysokość pożyczonej kwoty.

Co do zasady zwolnione z podatku są pożyczki do 1000 zł od jednej osoby (liczone łącznie w ciągu trzech lat). Konieczność zapłacenia PCC występuje też w I grupie podatkowej (np. teściowie, zięć, synowa), jeśli zostanie przekroczona w ciągu pięciu lat kwota 36 120 zł (stan na 2026 rok).

Jeśli w przypadku pożyczki nie pojawia się możliwość uzyskania zwolnienia, wówczas w ciągu 14 dni od daty wykonania czynności należy złożyć w urzędzie skarbowym formularz PCC-3 i zrealizować wpłatę. Można oczywiście zrobić to online – za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.

Kiedy nie trzeba opłacać podatku?

Pożyczki prywatne mogą być udzielane przez firmy, jak choćby: Serwaczakowie.pl, oraz osoby fizyczne, przy których choć pojawia się obowiązek podatkowy PCC, to też występują rozmaite zwolnienia.

Kiedy można na nie liczyć? Jeśli:

• kwota pożyczki jest niższa niż 1000 zł,
• została zaciągnięta u małżonka, rodziców, dzieci czy rodzeństwa,
• pożyczka pochodzi od dalszej rodziny, ale nie przekracza wspomnianej już kwoty 36 120 zł.

Co istotne, nawet jeśli korzysta się ze zwolnienia od podatku PCC, wciąż należy złożyć formularz PCC-3 do 14 dni.

Jak uzyskać zwolnienie z podatku PCC?

Istotnym warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacenia podatku PCC jest konieczność udokumentowania pożyczki. Aby dopełnić formalności, wpłata musi zostać zrealizowana na rachunek bankowy lub rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową albo wysłana przekazem pocztowym.

Zwolnienie nie przysługuje przy pożyczkach gotówkowych („z ręki do ręki”). Należy również zgłosić fakt otrzymania pożyczki w Skarbówce, jak przedstawiliśmy to powyżej.

Podatek PCC a pożyczka prywatna – podsumowanie

Nieznajomość prawa nie zwalnia z konieczności jego przestrzegania. Dlatego zanim podejmie się jakiekolwiek decyzje, w tym również odnośnie pożyczek prywatnych, warto sprawdzić, czy nie wiążą się one z obowiązkiem podatkowym PCC.

Jeśli bowiem nie dopełni się formalności przy pożyczce zwolnionej od podatku, nie zgłosi się pożyczki lub nie zapłaci się należnej daniny, wówczas trzeba liczyć się z konsekwencjami – w tym z podwyższoną stawką podatku wynoszącą aż 20 podstawy opodatkowania.