Przy uldze termomodernizacyjnej często pomija się to, że limit dotyczy osoby, a nie domu ani pojedynczego remontu. To błąd, bo od tego zależy zarówno wysokość odliczenia, jak i sposób rozliczenia wydatków przez małżonków. Limit wynosi 53 000 zł na podatnika, ale nie oznacza zwrotu takiej kwoty z urzędu skarbowego. Odlicza się wydatki od dochodu lub przychodu, więc rzeczywista oszczędność zależy od sposobu opodatkowania. Przed rozliczeniem trzeba też sprawdzić rodzaj inwestycji, dokumenty oraz terminy — sama faktura za remont nie wystarczy.

Komu przysługuje ulga termomodernizacyjna?

Z ulgi może skorzystać właściciel lub współwłaściciel istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Może to być dom wolnostojący, w zabudowie bliźniaczej albo szeregowej, o ile spełnia ustawową definicję takiego budynku. Samo zamieszkiwanie w domu, opłacanie rachunków czy finansowanie remontu nie daje prawa do odliczenia, jeśli nie ma tytułu własności.

Ulga nie obejmuje mieszkania w budynku wielorodzinnym. Nie służy też do rozliczania wydatków na budowę nowego domu. Zakup okien czy ocieplenia na etapie budowy nie staje się termomodernizacją tylko dlatego, że zastosowano materiały energooszczędne.

Odliczenie jest dostępne przy opodatkowaniu według skali podatkowej, podatkiem liniowym oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Przy skali i podatku liniowym pomniejsza dochód, a przy ryczałcie — przychód. Brak dochodu lub przychodu pozwalającego wykorzystać ulgę od razu nie musi przekreślać odliczenia: niewykorzystaną część można przenieść na kolejne lata, w ustawowym terminie.

Limit odliczenia: 53 000 zł na osobę, nie na inwestycję

53 000 zł to łączny limit wydatków odliczanych przez jednego podatnika w ramach ulgi termomodernizacyjnej. Obejmuje wszystkie jego przedsięwzięcia w poszczególnych budynkach, których jest właścicielem lub współwłaścicielem. Nie odnawia się co roku ani po rozpoczęciu remontu kolejnego domu.

Jeżeli wcześniej odliczono 20 000 zł za ocieplenie, pozostaje maksymalnie 33 000 zł limitu na kolejne kwalifikowane wydatki. Dotyczy to również sytuacji, w której następna inwestycja obejmie inną nieruchomość.

Odliczenie 53 000 zł nie oznacza zwrotu 53 000 zł. Ulga zmniejsza podstawę opodatkowania, a nie podatek bezpośrednio.

Przykładowo odliczenie 10 000 zł przy stawce podatku 12% może zmniejszyć podatek o 1 200 zł. To uproszczenie zakładające, że cała odliczana kwota obniża dochód opodatkowany tą stawką i istnieje podatek do pomniejszenia. Przy innej stawce, przejściu między progami albo niskim dochodzie efekt będzie inny.

Jak rozliczyć ulgę u małżonków?

Każdy małżonek ma własny limit. Łącznie mogą więc odliczyć nawet 106 000 zł, jeżeli oboje spełniają warunki ulgi i ponieśli odpowiednio wysokie wydatki. Samo wspólne zeznanie podatkowe nie przenosi jednak niewykorzystanego limitu jednego małżonka na drugiego.

Najpierw trzeba sprawdzić własność domu. Wspólność majątkowa nie oznacza automatycznie, że każdy budynek należy do obojga małżonków. Dom otrzymany w spadku lub darowiźnie może należeć do majątku osobistego tylko jednego z nich. W takim przypadku samo małżeństwo nie daje drugiej osobie prawa do ulgi.

Przy wspólności majątkowej i wydatkach finansowanych z majątku wspólnego możliwy jest podział odliczenia między uprawnionych małżonków. Tej samej kwoty nie wolno odliczyć podwójnie. Warto prowadzić proste zestawienie: numer faktury, wartość kwalifikowanego wydatku, otrzymane dofinansowanie oraz kwota przypisana każdemu z małżonków. Przy rozdzielności majątkowej szczególnego znaczenia nabiera to, kto rzeczywiście poniósł wydatek i jak został on udokumentowany.

Jakie wydatki można odliczyć?

Ulga obejmuje materiały, urządzenia i usługi znajdujące się w zamkniętym wykazie wydatków. Nie wystarczy uznać, że dany zakup poprawia komfort albo obniża rachunki. Musi on mieścić się w wykazie i służyć przedsięwzięciu termomodernizacyjnemu.

Do typowych wydatków należą:

• materiały i usługi związane z ociepleniem przegród budowlanych oraz fundamentów;
• wymiana stolarki okiennej i drzwiowej, jeśli spełnia warunki wykazu;
• kwalifikowane urządzenia i instalacje, takie jak pompy ciepła, instalacje fotowoltaiczne czy wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła;
• określone prace projektowe, audyt energetyczny i usługi montażowe związane z przedsięwzięciem.

Nie każdy remont dachu, wymiana podłogi czy malowanie pomieszczeń podlega odliczeniu. Trzeba oddzielić koszt termomodernizacji od zwykłego remontu, nawet jeśli prace wykonywano jednocześnie. Pomaga w tym szczegółowy opis pozycji na fakturze.

Znaczenie ma wykaz obowiązujący dla danego wydatku. Od 2025 roku usunięto z niego między innymi kotły gazowe i olejowe, a dodano określone wydatki na magazyny energii i ciepła. Dlatego starszy artykuł lub zapewnienie sprzedawcy nie wystarczają do potwierdzenia prawa do odliczenia. Przy urządzeniach grzewczych warto zweryfikować dokładny rodzaj urządzenia i warunki jego zastosowania.

Faktury, dotacje i wydatki finansowane kredytem

Podstawą odliczenia jest faktura wystawiona przez podatnika VAT, który nie korzysta ze zwolnienia z tego podatku. Sam paragon, umowa z wykonawcą lub potwierdzenie przelewu nie zastępują wymaganej faktury. Dokument powinien pozwalać ustalić, czego dotyczył zakup i kto poniósł wydatek.

Co do zasady odliczeniu podlega kwota brutto, jeśli podatek VAT nie został odliczony na podstawie przepisów o VAT. Własna praca przy ocieplaniu domu nie jest wydatkiem do rozliczenia. Można natomiast uwzględnić kwalifikowane materiały kupione do samodzielnego wykonania prac.

Dotacja pomniejsza kwotę ulgi. Jeśli kwalifikowana inwestycja kosztowała 40 000 zł, a 15 000 zł zostało pokryte dofinansowaniem, do odliczenia pozostaje 25 000 zł. Gdy zwrot wydatków nastąpi już po skorzystaniu z odliczenia, trzeba odpowiednio doliczyć wcześniej odliczoną kwotę w zeznaniu za rok otrzymania zwrotu.

Kredyt lub pożyczka nie wykluczają ulgi — wydatki mogą być finansowane pożyczonymi pieniędzmi. Nie odlicza się jednak osobno rat ani odsetek jako kosztów termomodernizacji. Nie można też ponownie odliczyć wydatku zaliczonego do kosztów podatkowych lub rozliczonego w innej uldze.

Terminy: trzy lata na prace, sześć lat na odliczenie

Przedsięwzięcie trzeba zakończyć w ciągu trzech kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek. Jeżeli pierwszy wydatek nastąpił w 2026 roku, termin zakończenia upływa z końcem 2029 roku. Niedotrzymanie tego warunku oznacza obowiązek doliczenia wcześniej odliczonych kwot do dochodu za rok, w którym upłynął termin.

Inny termin dotyczy wykorzystania samego odliczenia. Kwotę, która nie znalazła pokrycia w rocznym dochodzie lub przychodzie, można rozliczać w kolejnych latach, nie dłużej niż przez sześć lat od końca roku pierwszego wydatku. Dla pierwszego wydatku z 2026 roku granicą będzie koniec 2032 roku.

Termin zakończenia inwestycji i termin wykorzystania ulgi to dwie różne sprawy. Można zakończyć prace w wymaganym czasie, a pozostałą część odliczenia rozliczać później.

Jak wykazać ulgę w zeznaniu rocznym?

Ulgę wykazuje się w załączniku PIT/O do właściwego zeznania: PIT-28, PIT-36, PIT-36L albo PIT-37. Wydatki rozlicza się za rok ich poniesienia; za datę poniesienia wydatku przyjmuje się datę wystawienia faktury. Nie trzeba czekać z odliczeniem do zakończenia całej inwestycji.

Przed wysłaniem zeznania warto sprawdzić cztery rzeczy:

1. Czy istnieje prawo własności lub współwłasności odpowiedniego budynku.
2. Czy każda odliczana pozycja mieści się we właściwym wykazie wydatków.
3. Czy odjęto dotacje, zwroty i kwoty rozliczone już w inny sposób.
4. Czy zachowano indywidualny limit oraz terminy zakończenia prac i wykorzystania odliczenia.

Faktur nie dołącza się standardowo do zeznania, ale trzeba je zachować wraz z dokumentacją inwestycji i dofinansowania. Przy nietypowych wydatkach warto wyjaśnić wątpliwości przed odliczeniem. Faktura potwierdza zakup — nie przesądza jeszcze, że zakup daje prawo do ulgi.